Hacettepe Üniversitesi :: Akademik Birimler :: English
Duyurular

Ana Sayfa


Hacettepe Üniversitesi
Mütercim-Tercümanlık Bölümü
DIŞA AÇILIM ARACI OLARAK ÇEVİRİYE KURAMSAL VE UYGULAMALI YAKLAŞIMLAR:
TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ÇEVİRİ YOLUYLA TEMSİLİ

Bir kültüre ait eserlerin çevirisi, o kültüre ait bir imgenin/imgelerin oluşturulması ve değer yargılarının yayılması sonucunda o kültürün uluslararası düzeyde tanınmasını sağlar. Bu bağlamda bir kültürü oluşturan metinlerin çeviri yoluyla ihracı (örneğin, Türkçeden diğer dillere yapılan çeviriler) önem kazanmaktadır. Çevirinin dışa açılım aracı olarak kullanılması kültürlerarası değişimin önemli bir unsurudur: çevrilecek eser seçimi büyük ölçüde kaynak ve erek kültürler arasındaki güç ilişkilerine, ideolojik etkenlere, siyasi kararlara ve çeviri sürecine dahil olan kültürler içinde baskın olan söylemlere göre gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, dünyada Türk imgesinin ve Türk kültürü algısının bu kültüre ait metinlere (hukuk, yazın, teknik, bilimsel, vb.) erişim yoluyla oluşturulduğu düşünülürse, Türk kültürünün çeviri yoluyla yayıldığı söylenebilir. Kültürün uluslararası düzeyde değişimi dikkate alındığında, dünyada Türk imgesi ve algısının çeviri yoluyla nasıl oluşturulduğu, değiştirildiği ya da var olan algının nasıl sürdürüldüğü konularının çeviri metin seçimi, maddi kaynaklar, yayım süreci, piyasa koşulları ve yapılan eleştiriler gibi noktaların ışığında incelenmesi önem kazanmaktadır. Bu noktalar Türkçe’den yapılan çevirilerin disiplinlerarası bir yaklaşımla incelenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle hem çeviribilim araştırmacıları hem de sosyoloji, yazın, kültür, tarih, uluslarararası ilişkiler, dilbilim, terminoloji gibi alanlarda çalışan araştırmacılar sempozyuma davetlidir. Sunumlara aşağıdaki sorular yön verecektir:

  • SÜREÇ ODAKLI YAKLAŞIMLAR
  • Türkçeden bir başka dile çeviri sürecinde etkili olan toplumsal, siyasal ve ideolojik etkenler nelerdir? Türk imgesinin kurgulanmasında ve yayılmasında çevirinin işlevi nedir?
  • Çevrilecek eserlerin seçiminde etkili olan ölçütler nelerdir? Çeviri sürecine dâhil olan kültürler arasındaki güç ilişkileri çeviri sürecine nasıl yansımaktadır ve çevrilecek eserlerin seçimini nasıl etkilemektedir?
  • Çeviri sürecinde rol alan aktörler (kurum ve kuruluşların yanı sıra yazarlar, çevirmenler, vb.) kimlerdir? Ulusal kurum ve kuruluşlar çeviriyi bir propaganda aracı olarak niçin ve nasıl kullanmaktadır (örn. TEDA projesi)?
  • Hangi yazarlar ve hangi metin türleri çeviride ön plana çıkmaktadır?
  • ÜRÜN ODAKLI YAKLAŞIMLAR
  • Türk kültürünün aktarılmasında hangi (metin-içi ve metin-dışı) çeviri stratejileri kullanılmaktadır?
  • Türkçeden çevrilen eserlerde belirli bir Türk imgesi ön plana çıktığı söylenebilir mi? Veya aksine, Türk kimliğinin temsilinde bir çeşitlilik mi söz konusudur?
  • ALIMLAMA ODAKLI YAKLAŞIMLAR
  • Kültürel diplomasi alanında çevirinin rolü nedir? Bir başka deyişle, Türkçeden çeviriler söz konusu olduğunda çevirinin bir kültürel diplomasi aracı olarak kullanıldığı söylenebilir mi?
  • Çevirilerin metin-dışı öğelerinin, Türk kimliğinin temsilini ve alımlanmasını nasıl etkilemektedir?
  • Erek kültürde, Türkçeden yapılan çevirilerin genel olarak işlevi/işlevleri nedir?

 

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
MÜTERCİM-TERCÜMANLIK BÖLÜMÜ
Dışa açılım aracı olarak çeviriye kuramsal ve uygulamalı yaklaşımlar: Türk kültürünün çeviri yoluyla temsili